In drug discovery gaat namelijk veel verloren in de uren tussen toedienen en meten. Onderzoekers brengen een kandidaat-medicijn in een cel, wachten en lezen later de uitkomst af. Maar juist in die tussentijd spelen de processen die bepalen hoe een cel reageert. Een stressreactie komt op gang, afweermechanismen worden geactiveerd, een biologisch proces kantelt. Tegen de tijd dat de meting volgt, is dat vroege verloop vaak nog maar beperkt zichtbaar.

Tijdens Innovation for Health 2026 in Utrecht kreeg de rol van quantum sensing extra aandacht in een sessie met onder anderen Romana Schirhagl, verbonden aan het UMCG en medeoprichter van QT Sense, en Philippe Bouyer van QDNL.

QT Sense werd in februari 2024 opgericht als spin-out van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Prof. dr. Romana Schirhagl, expert in quantum sensing op single-cell niveau en chief scientific officer van het bedrijf, richtte de onderneming mede op samen met dr. Deepak Veeregowda en Hoang Nguyen, chief operating officer.

De technologie van het bedrijf is gebaseerd op de interactie tussen speciaal geprepareerde nanodiamanten en individuele cellen. Door de helderheid te volgen van het licht dat deze nanodiamanten uitzenden, kunnen onderzoekers cellulaire activiteit in real time meten, op het niveau van afzonderlijke cellen. Dat is vooral waardevol voor het begrijpen van oxidatieve stress, die een belangrijke rol speelt bij uiteenlopende ziekten, van kanker tot ontstekingsziekten.

“Wij willen niet alleen zien óf een cel reageert, maar ook wanneer dat gebeurt, waar in de cel het begint en hoe die reactie zich ontwikkelt,” zegt Schirhagl.

Daarmee verandert ook het soort vragen dat onderzoekers kunnen stellen. Niet alleen: heeft deze verbinding effect? Maar ook: wat doet zij precies, waar grijpt zij aan en reageert elke cel hetzelfde? Zeker bij complexe ziekten is dat relevant. Cellen binnen één populatie kunnen sterk verschillen, terwijl een gemiddelde meting zulke verschillen juist kan afvlakken.

Volgens QT Sense kan dit type meting helpen om werkingsmechanismen beter te onderzoeken, stressreacties te lokaliseren en kandidaat-middelen gerichter te vergelijken. Dat betekent niet dat al is aangetoond dat quantum sensing ontwikkeltrajecten in de farmaceutische industrie breed versnelt of goedkoper maakt. Wel wordt de techniek nadrukkelijk gepresenteerd als een extra meetlaag die bestaande assays kan aanvullen en onderzoekers eerder inzicht kan geven in cellulaire respons.

Philippe Bouyer, directeur van QDNL, ziet in QT Sense een mooie voorbeeld hoe quantumtechnologie nu al zijn weg naar de praktijk vindt. QDNL ondersteunt die ontwikkeling door in Nederland te investeren in een sterk quantum-ecosysteem: van fundamenteel onderzoek en talentontwikkeling tot startups, samenwerking en concrete toepassingen. Daarbij draait het niet alleen om technologische vooruitgang, maar ook om de vraag hoe quantum kan bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.

Juist daarom past een bedrijf als QT Sense goed binnen die ambitie. Het laat zien hoe kennis uit de Nederlandse quantumwereld kan doorstromen naar een toepassing in de life sciences, een sector waarin betere metingen direct bijdragen aan beter onderzoek, snellere inzichten en uiteindelijk ook betere behandelingen. Voor QDNL is dat belangrijk: niet alleen bouwen aan de technologie van morgen, maar ook zichtbaar maken waar quantum vandaag al verschil kan maken.

Bouyer “Bij QT Sense zie je quantum op zijn sterkst: niet als belofte voor later, maar als hulpmiddel om vandaag beter te meten en beter te begrijpen.”